Πρησμένα πόδια: πώς ανακουφίζονται και πώς θεραπεύονται
Τι συμβαίνει στα πρησμένα πόδια
Το οίδημα στα πόδια είναι συσσώρευση υγρού στους ιστούς. Συχνά οφείλεται σε πολύωρο κάθισμα ή ορθοστασία, ζέστη, υπερβολικό αλάτι ή αύξηση βάρους. Άλλοτε σχετίζεται με φάρμακα (π.χ. ορισμένοι ανταγωνιστές ασβεστίου) ή με καταστάσεις όπως φλεβική ανεπάρκεια, καρδιακή/νεφρική νόσος και λεμφοίδημα. Αν επιμένει για μέρες ή συνοδεύεται από πόνο, αξιολογείται από γιατρό. (NHS – Oedema) (NHS SPS))
Τρεις κινήσεις βοηθούν άμεσα: ανύψωσε τις γάμπες πάνω από το ύψος των ισχίων, κινήσου τακτικά (αν δεν μπορείς να περπατήσεις, κάνε ασκήσεις ποδοκνημικής καθιστή), και απόφυγε το σταυροπόδι. Οι οδηγίες της πρωτοβάθμιας φροντίδας στη Βρετανία συνιστούν αυτή την πρακτική ως βάση αυτοφροντίδας.
Η διατροφή που ανακουφίζει.
Η υπερβολική πρόσληψη νατρίου αυξάνει την κατακράτηση υγρών και την αρτηριακή πίεση. Σε πολλές περιπτώσεις το οίδημα ανακουφίζεται σχεδόν αμέσως με μετρημένο αλάτι και σωστή ενυδάτωση, ειδικά όταν δεν υπάρχει σοβαρή υποκείμενη νόσος.
Κάλτσες διαβαθμισμένης συμπίεσης: πότε βοηθούν
Οι ελαστικές κάλτσες βελτιώνουν τη φλεβική επιστροφή και μειώνουν το οίδημα σε φλεβική ανεπάρκεια. Η βιβλιογραφία δείχνει όφελος στη θεραπεία/πρόληψη των φλεβικών ελκών και γενικότερα στην υποστήριξη της φλεβικής κυκλοφορίας, αρκεί να επιλεγεί η σωστή πίεση και το σωστο μέγεθος της κάλτσας.
Το λεμφοίδημα είναι διαφορετικό: προέρχεται από βλάβη/υπερφόρτωση του λεμφικού συστήματος, συχνά αυτό συμβαίνει μετά από ένα χειρουργείο ή φλεγμονές. Χρειάζεται εξειδικευμένη φροντίδα (χειρομασάζ λεμφικής παροχέτευσης, πολυστρωματική περίδεση, ειδική άσκηση).
Κόκκινες σημαίες: πότε πας άμεσα γιατρό
Αιφνίδιο, μονόπλευρο πρήξιμο με πόνο/ερυθρότητα/θερμότητα μπορεί να είναι θρόμβωση (DVT). Αν συνυπάρχει δύσπνοια ή πόνος στο στήθος, υπάρχει κίνδυνος πνευμονικής εμβολής και χρειάζεται επείγουσα αξιολόγηση.
Μικρό πλάνο 7 ημερών
Ημερα 1–2: κάθε φορά που κάθεσαι, ανύψωσε κνήμες 15 λεπτά. Περπάτημα 10–15 λεπτά πρωί/απόγευμα. Ημέρα 3–4: πρόσθεσε ασκήσεις «αντλίας» γάμπας (10× ανύψωση στις μύτες, 3 φορές/ημέρα). Ημέρα 5–7: αν το πρήξιμο μειώνεται, συνέχισε. Αν επιμένει ή πονά, κλείσε ραντεβού για έλεγχο. Σε ταξίδια μάλιστα ή πτήσεις, σήκω ανά 1–2 ώρες, ενυδατώσου και κατέφυγε και σε κάλτσες συμπίεσης αν έχεις παράγοντες κινδύνου.
Το πρήξιμο δεν είναι πάντα «αθώο». Για απλά περιστατικά, η ανύψωση, η κίνηση, το μετρημένο αλάτι και οι κατάλληλες κάλτσες βοηθούν σημαντικά και ανακουφίζουν. Αν όμως είναι αιφνίδιο το πρήξιμο, μονόπλευρο ή επιμένει, χρειάζεται διάγνωση της αιτίας. Η σωστή αντιμετώπιση ξεκινά από το γιατί πρήζονται τα πόδια σου και προσαρμόζεται φυσικά στον δικό σου οργανισμό και τις ανάγκες του.
