Ο Δεκέμβριος κουράζει το σώμα περισσότερο απ’ όσο νομίζεις – δείτε γιατί
Υπάρχει μια στιγμή κάθε Δεκέμβριο που το πιάνεις πάνω σου. Δεν είναι μόνο ότι έχει δουλειές, υποχρεώσεις, γιορτές, “πρέπει”. Είναι κάτι πιο σωματικό. Σαν να σε βαραίνει το ίδιο σου το σώμα. Σαν να ξυπνάς και να μην έχεις πάρει πραγματική ανάσα. Και το περίεργο είναι ότι πολλοί το περνάνε “στο ντούκου”, σαν να φταίνε απλώς τα ωράρια ή ο καιρός.
ΧΡΙΣΤΟΨΩΜΟ ΣΠΙΤΙΚΟ: ΟΤΑΝ Η ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΜΠΑΙΝΕΙ ΣΤΟΝ ΦΟΥΡΝΟ
Μόνο που ο Δεκέμβριος έχει μια ειδική συνταγή κόπωσης. Και δεν είναι φαντασία. Είναι ένας συνδυασμός φωτός, ύπνου, στρες, θερμοκρασίας και ρυθμού ζωής που πιέζει τα συστήματα του οργανισμού. Αν το δεις καθαρά, σταματάς να κατηγορείς τον εαυτό σου και αρχίζεις να το διαχειρίζεσαι.
1) Το λιγότερο φως “πειράζει” το εσωτερικό σου ρολόι
Τον Δεκέμβριο, οι μέρες μικραίνουν και το σώμα δέχεται λιγότερα σήματα φωτός. Το φως δεν είναι απλώς “διάθεση”. Είναι οδηγία προς τον εγκέφαλο για το πότε να είναι σε εγρήγορση και πότε να κατεβάζει ρυθμούς. Όταν το φως μειώνεται, ο κύκλος ύπνου-εγρήγορσης μπερδεύεται ευκολότερα και μπορεί να νιώθεις υπνηλία σε ώρες που δεν σε βολεύει, μαζί με πιο “βαρύ” ξύπνημα. Η επιστημονική βιβλιογραφία δείχνει ότι η σχέση φωτός και μελατονίνης (ορμόνη που σχετίζεται με τον ύπνο) είναι κεντρική και εποχικά επηρεάζεται. Nature
Και κάπου εδώ μπαίνει το καθημερινό παράδοξο: το βράδυ κοιμάσαι αργά (γιατί “τρέχεις”) αλλά το πρωί σηκώνεσαι στο σκοτάδι. Δηλαδή χάνεις και τον ποιοτικό ύπνο και το φυσικό πρωινό “σήμα” αφύπνισης.
ΑΝ ΚΡΥΩΝΕΙΣ, ΦΟΥΣΚΩΝΕΙΣ ΚΑΙ ΔΕΝ ΚΟΙΜΑΣΑΙ, ΔΟΚΙΜΑΣΕ ΑΥΤΟ
2) Η “χειμωνιάτικη μελατονίνη” μπορεί να σε κάνει πιο νωθρή
Για κάποιους ανθρώπους, ο χειμώνας δεν φέρνει μόνο κούραση. Φέρνει και μια χαρακτηριστική αλλαγή: περισσότερη υπνηλία, περισσότερη όρεξη για υδατάνθρακες, λιγότερη κινητοποίηση. Αυτό, σε ορισμένες περιπτώσεις, συνδέεται με τη χειμερινή μορφή εποχικής συναισθηματικής διαταραχής (SAD). Το NIMH αναφέρει ότι στη χειμερινή μορφή SAD μπορεί να υπάρχει αυξημένη παραγωγή μελατονίνης, κάτι που συνδέεται με αυξημένη υπνηλία. nimh.nih.gov
Δεν σημαίνει ότι “έχεις SAD”. Σημαίνει ότι ο μηχανισμός υπάρχει ως φάσμα: άλλοι επηρεάζονται λίγο, άλλοι πολύ. Και η ανακούφιση ξεκινά όταν το αναγνωρίσεις.
3) Το κρύο δεν είναι μόνο αίσθηση, είναι έξτρα δουλειά
Όταν πέφτει η θερμοκρασία, ο οργανισμός δουλεύει περισσότερο για να κρατήσει σταθερή τη θερμότητα του σώματος. Αυτό δεν φαίνεται πάντα, αλλά κοστίζει ενέργεια. Αν συνδυαστεί με λιγότερη κίνηση (περισσότερος καναπές, λιγότερη βόλτα), το σώμα νιώθει “βαρύ” και οι μύες “σφιχτοί”. Δεν είναι τεμπελιά. Είναι χειμωνιάτικη οικονομία ενέργειας.
4) Οι γιορτές δεν κουράζουν μόνο το μυαλό, κουράζουν τα συστήματα
ΤΟ ΒΑΘΙΑ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟ ΣΩΜΑ ΤΩΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝ 40+
Ο Δεκέμβριος έχει κοινωνική ένταση. Ρεβεγιόν, τραπέζια, δώρα, μετακινήσεις, οικονομικό άγχος, περισσότερες ώρες οθόνης, λιγότερη ρουτίνα. Το σώμα λατρεύει τη ρουτίνα γιατί ξέρει πότε να ανεβάζει και πότε να κατεβάζει. Όταν η ρουτίνα σπάει, το σώμα το πληρώνει με κακό ύπνο, νεύρα, “βαριά” πέψη και πιο έντονη κόπωση.
Και υπάρχει κι ένα ακόμα: το αλκοόλ και τα βαριά γεύματα μπορεί να σε “ρίχνουν” προσωρινά, αλλά συχνά χαλάνε τον ύπνο μέσα στη νύχτα. Δηλαδή κοιμάσαι, αλλά δεν ξεκουράζεσαι.
5) Η κούραση του Δεκέμβρη έχει και μια παγίδα: τη νομίζεις φυσιολογική
Εδώ είναι το σημείο που προσωπικά το θυμάμαι κάθε χρόνο: λες “έτσι είναι ο χειμώνας” και το αφήνεις. Αλλά ο Δεκέμβριος είναι ο μήνας που προλαβαίνεις να προστατέψεις τον Ιανουάριο. Αν τον περάσεις με συνεχές “σπρώξιμο”, το σώμα μπαίνει στο νέο έτος ήδη άδειο.
Μικρές κινήσεις που κάνουν μεγάλη διαφορά
-
Βγες στο φυσικό φως το πρωί, έστω 10-15 λεπτά. Ακόμα κι αν έχει συννεφιά, το φως έξω είναι πολύ πιο δυνατό από το εσωτερικό.
-
Κράτα μια σταθερή ώρα ύπνου για 4-5 μέρες συνεχόμενα. Το σώμα “κουμπώνει” γρηγορότερα απ’ όσο νομίζεις.
-
Περπάτησε λίγο μετά το φαγητό. Βοηθάει και τη διάθεση και την πέψη.
-
Βάλε πρωτεΐνη στο πρωινό ή στο πρώτο γεύμα (γιαούρτι, αυγά, τυρί, όσπρια). Σταθεροποιεί καλύτερα την ενέργεια μέσα στη μέρα.
-
Μείωσε καφέ/αλκοόλ μετά το απόγευμα, ειδικά αν ξυπνάς “σπασμένη”.
