ΤΣΑΪ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ: ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΟΦΕΛΗ ΤΟΥ ΣΤΟΝ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟ ΚΑΙ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ

Υπάρχουν αρώματα που δεν χρειάζονται συστάσεις. Αρκεί να πέσουν λίγα αποξηραμένα άνθη και χνουδωτά κοτσάνια μέσα στο ζεστό νερό και ξαφνικά η κουζίνα μυρίζει βουνό, πέτρα που ζεστάθηκε στον ήλιο και χειμωνιάτικο απόγευμα στο πατρικό σπίτι.

Το τσάι του βουνού, γνωστό επιστημονικά ως Sideritis, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα ελληνικά αφεψήματα. Παραδοσιακά το πίνουμε για το κρυολόγημα, τον λαιμό, το στομάχι ή απλώς για να ζεσταθούμε. Τα τελευταία χρόνια, όμως, το ενδιαφέρον έχει μεγαλώσει. Το τσάι του βουνού εμφανίζεται σε άρθρα ως αντιοξειδωτικό ρόφημα, ως πιθανός σύμμαχος του εγκεφάλου και ακόμη ως φυσικό συστατικό ομορφιάς.

Πόσα από αυτά ισχύουν πραγματικά;

Το Sideritis περιέχει πολυφαινόλες, φλαβονοειδή και φαινολικά οξέα. Αυτές οι φυτικές ενώσεις παρουσιάζουν αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δραστηριότητα σε εργαστηριακές και προκλινικές μελέτες. Ωστόσο, τα αποτελέσματα ενός συμπυκνωμένου εκχυλίσματος μέσα σε ένα εργαστήριο δεν ταυτίζονται απαραίτητα με όσα συμβαίνουν όταν πίνουμε ένα φλιτζάνι αφεψήματος. Η επιστημονική βιβλιογραφία χαρακτηρίζει πολλά από τα πιθανά οφέλη ενδιαφέροντα, αλλά τονίζει ότι απαιτούνται περισσότερες κλινικές μελέτες.

1. ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΟΞΕΙΔΩΤΙΚΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Ο οργανισμός παράγει καθημερινά ελεύθερες ρίζες ως μέρος του φυσιολογικού μεταβολισμού. Το οξειδωτικό στρες δημιουργείται όταν διαταράσσεται η ισορροπία ανάμεσα σε αυτές τις δραστικές ενώσεις και στους αμυντικούς μηχανισμούς του σώματος.

Το τσάι του βουνού και οι ιδιότητές του μελετώνται κυρίως λόγω των πολυφαινολών του. Εργαστηριακή μελέτη έδειξε ότι το αφέψημα από Sideritis scardica μπορούσε να ενεργοποιήσει κυτταρικούς αντιοξειδωτικούς μηχανισμούς και να περιορίσει δείκτες οξειδωτικού στρες. Αυτό δεν αποδεικνύει ότι θεραπεύει ασθένειες, αλλά εξηγεί γιατί θεωρείται ενδιαφέρον κομμάτι μιας διατροφής με ποικιλία φυτικών τροφών.

Η αντιοξειδωτική προστασία δεν προέρχεται από ένα μόνο ρόφημα. Χτίζεται καθημερινά με λαχανικά, φρούτα, όσπρια, ξηρούς καρπούς, ελαιόλαδο και γενικά μια ισορροπημένη διατροφή.

DIY αντιοξειδωτικό αφέψημα

Βάλε ένα έως δύο μικρά κλωνάρια τσάι του βουνού σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό. Άφησέ τα σκεπασμένα για πέντε έως δέκα λεπτά και σούρωσε.

Πρόσθεσε λίγο λεμόνι μόνο για γεύση. Δεν χρειάζεται να το φορτώσεις με μέλι ή ζάχαρη, ιδιαίτερα αν προσέχεις το σάκχαρο ή τις συνολικές θερμίδες.

2. ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΗ ΧΡΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΣΤΟΜΑΧΙ ΚΑΙ ΤΟ ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ

ΟΙ ΛΕΠΤΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ ΔΕΝ ΕΞΑΦΑΝΙΖΟΝΤΑΙ ΜΕ ΜΙΑ ΚΡΕΜΑ – ΤΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων αναγνωρίζει το Sideritis ως παραδοσιακό φυτικό φαρμακευτικό προϊόν για την ανακούφιση του βήχα που συνδέεται με το κοινό κρυολόγημα και για ήπιες γαστρεντερικές ενοχλήσεις. Η αναγνώριση αυτή βασίζεται στη μακρόχρονη παραδοσιακή χρήση και όχι σε ισχυρές αποδείξεις ότι το βότανο θεραπεύει μια λοίμωξη ή μια πάθηση του πεπτικού.

Ένα ζεστό αφέψημα μπορεί να προσφέρει υγρά, να μαλακώσει προσωρινά τον ερεθισμένο λαιμό και να δημιουργήσει αίσθηση ανακούφισης. Δεν αντικαθιστά όμως την ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει δύσπνοια, υψηλός πυρετός, επίμονος βήχας ή έντονος πόνος.

DIY ζεστό ρόφημα για τον λαιμό

Ετοίμασε τσάι του βουνού και άφησέ το να γίνει χλιαρό. Πρόσθεσε λίγο μέλι, εφόσον δεν υπάρχει λόγος να το αποφεύγεις, και μερικές σταγόνες λεμονιού.

Το μέλι δεν πρέπει να δίνεται σε παιδιά κάτω του ενός έτους. Για ανθρώπους με διαβήτη χρειάζεται να υπολογίζεται ως πρόσθετο σάκχαρο και όχι ως «αθώο» θεραπευτικό συστατικό.

3. ΤΣΑΪ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΚΑΙ ΕΓΚΕΦΑΛΟΣ

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία έρευνας αφορά τη διάθεση, τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία. Μικρή τυχαιοποιημένη μελέτη σε υγιείς ενήλικες εξέτασε συμπυκνωμένο εκχύλισμα Sideritis scardica. Καταγράφηκαν ορισμένες βελτιώσεις σε δείκτες γνωστικής απόδοσης και μείωση του άγχους έπειτα από 28 ημέρες σε συγκεκριμένη δόση.

Χρειάζεται όμως προσοχή: η έρευνα χρησιμοποίησε τυποποιημένο εκχύλισμα και όχι ένα συνηθισμένο φλιτζάνι τσάι. Δεν αποδεικνύει ότι το Sideritis προλαμβάνει την άνοια ή θεραπεύει τη νόσο Αλτσχάιμερ. Πολλά από τα εντυπωσιακά σχετικά ευρήματα προέρχονται από κύτταρα ή πειραματόζωα και απαιτούν επιβεβαίωση σε μεγαλύτερες ανθρώπινες μελέτες.

Παρόλα αυτά, ένα ήρεμο τελετουργικό με ζεστό ρόφημα, λίγα λεπτά ξεκούρασης και λιγότερη καφεΐνη μπορεί από μόνο του να βοηθήσει μια κουραστική ημέρα να κλείσει πιο απαλά.

4. ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙ ΓΙΑ ΤΟ ΔΕΡΜΑ

ΤΟ ΓΙΑΠΩΝΕΖΙΚΟ MIST ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ ΤΑ ΜΑΛΛΙΑ ΝΑ ΛΑΜΠΟΥΝ ΣΕ 30’’

 Οι πολυφαινόλες και οι άλλες ενώσεις του Sideritis δείχνουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες σε εργαστηριακές μελέτες. Θεωρητικά, τέτοιες ενώσεις μπορεί να συμβάλλουν στην προστασία των κυττάρων από το οξειδωτικό στρες.

Δεν υπάρχουν επαρκείς κλινικές αποδείξεις ότι η κατανάλωση τσαγιού του βουνού μειώνει τις ρυτίδες, εξαφανίζει τις κηλίδες, θεραπεύει την ακμή ή αυξάνει ορατά το κολλαγόνο του δέρματος.

Η επιδερμίδα ωφελείται έμμεσα όταν το ρόφημα αντικαθιστά ένα ζαχαρούχο αναψυκτικό και συμβάλλει στη συνολική πρόσληψη υγρών. Το νερό που περιέχει το αφέψημα ενυδατώνει τον οργανισμό, αλλά δεν λειτουργεί σαν ενυδατική κρέμα που συγκρατεί νερό στην επιφάνεια του δέρματος.

Για πραγματική προστασία από την πρόωρη γήρανση του δέρματος, το αντηλιακό, η αποφυγή καπνίσματος, ο ύπνος και η ισορροπημένη διατροφή έχουν πολύ μεγαλύτερη σημασία από οποιοδήποτε μεμονωμένο βότανο.

5. DIY ΔΡΟΣΕΡΗ ΚΟΜΠΡΕΣΑ ΜΕ ΤΣΑΪ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

Ετοίμασε ένα ελαφρύ αφέψημα χωρίς μέλι, ζάχαρη ή λεμόνι. Άφησέ το να κρυώσει εντελώς και τοποθέτησέ το για λίγο στο ψυγείο.

Βρέξε δύο καθαρές γάζες, στύψε τις και ακούμπησέ τις στα μάγουλα ή στο μέτωπο για πέντε λεπτά. Η κομπρέσα μπορεί να προσφέρει προσωρινή δροσιά και ευχάριστη αίσθηση, ειδικά μετά από μια ζεστή ημέρα.

Δεν έχει αποδειχθεί ότι αυτή η εφαρμογή έχει αντιρυτιδική ή θεραπευτική δράση. Κάνε πρώτα δοκιμή σε μικρό σημείο και μην τη χρησιμοποιήσεις σε πληγές, έκζεμα, ροδόχρου νόσο, αλλεργικό ή καμένο από τον ήλιο δέρμα. Μην τοποθετείς αυτοσχέδια προϊόντα μέσα ή πολύ κοντά στα μάτια.

6. DIY ΠΑΓΩΜΕΝΟ ΤΣΑΪ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ

Το τσάι του βουνού δεν είναι μόνο χειμερινό ρόφημα. Ετοίμασε λίγο πιο δυνατό αφέψημα, άφησέ το να κρυώσει και βάλε το σε μια γυάλινη κανάτα με φέτες μήλου, αγγούρι ή λίγο δυόσμο.

Διατήρησέ το στο ψυγείο και κατανάλωσέ το σύντομα. Για να μη νερώσει, πάγωσε λίγο αφέψημα σε παγοθήκες και χρησιμοποίησε τα παγάκια μέσα στο ίδιο το ρόφημα.

DIY αρωματικά παγάκια

Γέμισε τις παγοθήκες με κρύο τσάι του βουνού και πρόσθεσε σε κάθε θέση ένα μικρό φύλλο δυόσμου. Τα παγάκια μπορούν να μπουν σε νερό ή σε παγωμένο αφέψημα, δημιουργώντας μια καλοκαιρινή εναλλακτική χωρίς έτοιμα σιρόπια.

ΠΟΣΟ ΤΣΑΪ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΙΝΟΥΜΕ;

ΣΠΙΤΙΚΗ ΚΡΕΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΑΙΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΝΤΕΚΟΛΤΕ ΓΙΑ ΒΕΛΟΥΔΙΝΗ ΟΨΗ

Δεν υπάρχει μία δόση που να είναι κατάλληλη για όλους. Ένα έως δύο φλιτζάνια ως καθημερινό ρόφημα αποτελούν συνήθως μια λογική διατροφική χρήση για έναν υγιή ενήλικα, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η μεγάλη κατανάλωση προσφέρει περισσότερα οφέλη.

Τα συμπληρώματα και τα συμπυκνωμένα εκχυλίσματα δεν είναι το ίδιο με ένα φλιτζάνι αφεψήματος. Μπορεί να περιέχουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες δραστικών ενώσεων και δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται αυθαίρετα.

Έγκυες, θηλάζουσες, παιδιά, άτομα με χρόνια νοσήματα ή όσοι λαμβάνουν φάρμακα χρειάζεται να συμβουλεύονται γιατρό ή φαρμακοποιό πριν από συστηματική ή συμπληρωματική χρήση. Τα δεδομένα για πιθανές αλληλεπιδράσεις και για τη χρήση σε ειδικές ομάδες είναι περιορισμένα.

ΤΟ ΒΟΥΝΟ ΜΕΣΑ ΣΕ ΕΝΑ ΦΛΙΤΖΑΝΙ

Το τσάι του βουνού δεν χρειάζεται να παρουσιαστεί ως θαυματουργό για να έχει αξία. Είναι ένα αρωματικό αφέψημα με ενδιαφέρουσες πολυφαινόλες, μακρά παράδοση και πιθανές ήπιες ιδιότητες που συνεχίζουν να μελετώνται.

Μπορεί να γίνει το ζεστό φλιτζάνι του χειμώνα, το παγωμένο ρόφημα του καλοκαιριού ή μια δροσερή κομπρέσα που ξεκουράζει προσωρινά το δέρμα. Δεν αντικαθιστά φάρμακα, δεν θεραπεύει την άνοια και δεν σβήνει τις ρυτίδες.

Η πραγματική του ομορφιά βρίσκεται ίσως αλλού: στο ότι φέρνει στο σπίτι κάτι από την καθαρότητα του βουνού και μετατρέπει μερικά λεπτά της ημέρας σε μικρή τελετουργία φροντίδας.

ΣΠΙΤΙΚΗ ΚΡΕΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΛΑΙΜΟ ΚΑΙ ΤΟ ΝΤΕΚΟΛΤΕ ΓΙΑ ΒΕΛΟΥΔΙΝΗ ΟΨΗ