Νανοκαλλυντικά: περνούν πράγματι βαθύτερα στο δέρμα ή είναι έξυπνο μάρκετινγκ;

«Νανοτεχνολογία», «νανοκάψουλες», «δραστικά συστατικά που φτάνουν βαθιά». Οι λέξεις ακούγονται επιστημονικές και κάνουν μια κρέμα να φαίνεται αμέσως πιο προηγμένη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε νανοκαλλυντικό είναι αποτελεσματικότερο ούτε ότι το «βαθύτερα» είναι πάντα καλύτερο για το δέρμα.

Μια νέα επιστημονική ανασκόπηση συγκέντρωσε όσα γνωρίζουμε για τα νανοκαλλυντικά, τη διείσδυση των συστατικών και την ασφάλειά τους. Η πρακτική της αξία είναι μεγάλη: μας βοηθά να καταλάβουμε τι μπορεί πραγματικά να προσφέρει η νανοτεχνολογία στην περιποίηση προσώπου και πότε έχουμε κυρίως μια εντυπωσιακή διαφημιστική υπόσχεση.

Τι είναι τα νανοκαλλυντικά;

Στα νανοκαλλυντικά χρησιμοποιούνται εξαιρετικά μικρές δομές, συχνά ως φορείς ενός δραστικού συστατικού. Σε αυτές περιλαμβάνονται τα λιποσώματα, τα νανογαλακτώματα και ορισμένα λιπιδικά νανοσωματίδια.

Ο ρόλος τους δεν είναι απαραίτητα να σπρώξουν ένα συστατικό όσο πιο βαθιά γίνεται. Μπορούν επίσης:

• να προστατεύσουν ένα ευαίσθητο συστατικό από το φως ή τον αέρα,

• να βελτιώσουν τη διαλυτότητά του,

• να το κρατήσουν περισσότερο στην επιδερμίδα,

• να επιτρέψουν πιο ελεγχόμενη απελευθέρωση,

• να κάνουν την υφή ενός προϊόντος πιο ευχάριστη.

Αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο για ρετινοειδή, βιταμίνες, κεραμίδια και φυτικά αντιοξειδωτικά. Το σημαντικό όμως είναι ότι ο όρος «nano» δεν αποτελεί μόνος του απόδειξη καλύτερου αποτελέσματος.

Περνούν τα νανοσωματίδια μέσα από το δέρμα;

Η απάντηση είναι: εξαρτάται.

Η εξωτερική στιβάδα της επιδερμίδας είναι ένας αποτελεσματικός προστατευτικός φραγμός. Η διείσδυση επηρεάζεται από το μέγεθος του σωματιδίου, το σχήμα, την ευκαμψία, το ηλεκτρικό φορτίο, τη λιποδιαλυτότητα και ολόκληρη τη σύνθεση του καλλυντικού.

Σύμφωνα με τη νέα ανασκόπηση, πολλά μεγαλύτερα ή άκαμπτα σωματίδια παραμένουν στην επιφάνεια ή συγκεντρώνονται γύρω από τους θύλακες των τριχών. Πολύ μικρές και εύκαμπτες δομές ενδέχεται να κινηθούν ευκολότερα, ιδιαίτερα όταν ο δερματικός φραγμός είναι τραυματισμένος ή έχει προηγηθεί μηχανική επεξεργασία. Springer Nature Link

Άρα το «περνά βαθύτερα» δεν ισχύει αυτόματα για όλα τα νανοκαλλυντικά. Και όταν το δέρμα είναι ερεθισμένο ή τραυματισμένο, η αυξημένη διείσδυση μπορεί να αποτελεί λόγο προσοχής και όχι πλεονέκτημα.

ΤΟ «ΒΑΘΙΑ ΣΤΟ ΔΕΡΜΑ» ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΠΑΝΤΑ ΚΑΛΟ — ΤΙ ΑΠΟΚΑΛΥΠΤΕΙ ΝΕΑ ΑΝΑΣΚΟΠΗΣΗ

Τι μπορούν πραγματικά να κάνουν

Ένα σωστά σχεδιασμένο σύστημα μεταφοράς μπορεί να βελτιώσει τη σταθερότητα και τη διαθεσιμότητα ενός δραστικού συστατικού. Αυτό όμως δεν μας λέει από μόνο του αν το τελικό προϊόν μειώνει ορατά τις ρυτίδες, διορθώνει τις δυσχρωμίες ή αυξάνει τη σφριγηλότητα.

Για τέτοιες υποσχέσεις χρειαζόμαστε δοκιμές του συγκεκριμένου προϊόντος σε ανθρώπους. Μια εργαστηριακή μελέτη πάνω σε κύτταρα ή τεχνητό δέρμα δεν εγγυάται το ίδιο αποτέλεσμα στο πρόσωπό σου.

Επίσης, νανοτεχνολογία δεν σημαίνει υποχρεωτικά κίνδυνος. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση τα νανοϋλικά υπόκεινται σε ειδικούς κανόνες και εμφανίζονται στον κατάλογο συστατικών με τη λέξη «nano» σε παρένθεση. Ορισμένες κατηγορίες, όπως συγκεκριμένα νανοϋλικά που χρησιμοποιούνται ως φίλτρα UV, χρειάζονται προηγούμενη έγκριση.

Παραμένουν όμως ερωτήματα για ορισμένα υλικά: πιθανή συσσώρευση, μακροχρόνια έκθεση, εισπνοή από σπρέι και περιβαλλοντική επιβάρυνση. Η ασφάλεια πρέπει να κρίνεται για κάθε νανοϋλικό, μορφή και χρήση ξεχωριστά.

Έξυπνες «DIY» κινήσεις χωρίς πειράματα

Να ξεκαθαρίσουμε κάτι: νανοκαλλυντικό δεν κατασκευάζεται στο σπίτι. Δεν μπορούμε να μετατρέψουμε μια κρέμα σε νανοφόρμουλα με μπλέντερ, ανακάτεμα ή κάποια συνταγή του διαδικτύου. Μπορούμε όμως να οργανώσουμε μια απλή ρουτίνα που βοηθά τα προϊόντα μας να λειτουργούν χωρίς να ταλαιπωρούμε τον δερματικό φραγμό.

1. Κάνε έλεγχο της ετικέτας

Στην ΕΕ αναζήτησε τη λέξη «nano» σε παρένθεση δίπλα στο σχετικό συστατικό. Το «nanotechnology» στην μπροστινή όψη της συσκευασίας δεν αρκεί. Κοίτα τον πλήρη κατάλογο INCI και αγόραζε από αξιόπιστη εταιρεία.

2. Δοκίμασε το προϊόν σταδιακά

Βάλε μικρή ποσότητα πίσω από το αυτί ή στην άκρη της γνάθου για μερικές ημέρες. Το patch test δεν προβλέπει κάθε αντίδραση, αλλά μπορεί να αποκαλύψει έναν άμεσο ερεθισμό πριν χρησιμοποιήσεις το προϊόν σε όλο το πρόσωπο.

3. Χτίσε μια απλή ρουτίνα φραγμού

Το πρωί χρησιμοποίησε ήπιο καθαρισμό, ενυδατική και αντηλιακό. Το βράδυ καθαρισμό, ένα δραστικό προϊόν και ενυδατική. Τα κεραμίδια, η γλυκερίνη και η πανθενόλη μπορούν να υποστηρίξουν τον δερματικό φραγμό χωρίς να χρειάζεται να κυνηγάς κάθε νέο τεχνολογικό όρο.

4. Μην κάνεις «κοκτέιλ» δραστικών

Μη συνδυάζεις την ίδια βραδιά ισχυρό ρετινοειδές, απολεπιστικά οξέα και έντονη βιταμίνη C μόνο και μόνο επειδή βρίσκονται σε εξελιγμένες φόρμουλες. Η τεχνολογία μεταφοράς δεν ακυρώνει την πιθανότητα ερεθισμού.

5. Πρόσεχε μετά από microneedling

Μετά από dermaroller, microneedling, λέιζερ ή δυνατό peeling, μην εφαρμόζεις τυχαία νανοκαλλυντικά, αιθέρια έλαια, αρώματα ή σπιτικούς ορούς. Ο δερματικός φραγμός είναι προσωρινά πιο διαπερατός. Χρησιμοποίησε μόνο όσα έχει εγκρίνει ο δερματολόγος ή ο επαγγελματίας που πραγματοποίησε τη θεραπεία.

6. Μη φτιάχνεις σπιτικό αντηλιακό

Το αντηλιακό χρειάζεται εργαστηριακά ελεγμένη, ομοιόμορφη διασπορά των φίλτρων. Μια DIY συνταγή με οξείδιο ψευδαργύρου δεν εξασφαλίζει τον SPF που νομίζεις και μπορεί να αφήσει σημεία του δέρματος ουσιαστικά απροστάτευτα.

7. Πρόσεχε ιδιαίτερα τα σπρέι και τις πούδρες

Η έκθεση του δέρματος δεν είναι ίδια με την εισπνοή. Απόφυγε να εισπνέεις καλλυντικά σπρέι ή λεπτές πούδρες και χρησιμοποίησέ τα μόνο σύμφωνα με τις οδηγίες.

Πώς ξεχωρίζεις την επιστήμη από το μάρκετινγκ

Ρώτησε τρία πράγματα:

1. Έχει δοκιμαστεί το τελικό προϊόν σε ανθρώπους;

2. Αναφέρει η εταιρεία συγκεκριμένο αποτέλεσμα και χρόνο μέτρησης;

3. Υπάρχουν συγκριτικά στοιχεία ή μόνο φράσεις όπως «προηγμένη τεχνολογία»;

Αν βλέπεις μόνο εικόνες «πριν και μετά», ασαφείς ισχυρισμούς και συνεχείς αναφορές σε βαθιά διείσδυση, κράτησε μικρό καλάθι.

Τα νανοκαλλυντικά είναι μια πραγματική και ενδιαφέρουσα τεχνολογία. Μπορούν να κάνουν ορισμένες φόρμουλες πιο σταθερές και λειτουργικές. Δεν αποτελούν όμως αυτόματη εγγύηση νεότερου δέρματος. Για τις περισσότερες γυναίκες, το καλό αντηλιακό, η σταθερή ενυδάτωση και ένα κατάλληλο δραστικό συστατικό παραμένουν σημαντικότερα από μια εντυπωσιακή λέξη στη συσκευασία.