5 ΒΟΤΑΝΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΙΝΕΙΣ ΚΑΘΕ ΜΕΡΑ

Ένα φλιτζάνι βοτανικό ρόφημα μπορεί να είναι η πιο ήσυχη στιγμή της ημέρας. Το νερό ζεσταίνεται, τα φύλλα απελευθερώνουν το άρωμά τους και για λίγα λεπτά ο χρόνος μοιάζει να κατεβάζει ταχύτητα. Αυτή ακριβώς η αίσθηση της φυσικής φροντίδας μάς κάνει πολλές φορές να πιστεύουμε ότι μπορούμε να πίνουμε το ίδιο βότανο κάθε μέρα, για μήνες, χωρίς κανέναν περιορισμό.

Τα βότανα, όμως, δεν είναι απλώς αρωματικά νερά. Περιέχουν δραστικές ουσίες που μπορεί να επηρεάσουν το έντερο, την αρτηριακή πίεση, το νευρικό σύστημα, το ήπαρ και τη δράση ορισμένων φαρμάκων. Η ασφάλεια ενός βοτάνου εξαρτάται από την ποσότητα, τη διάρκεια χρήσης, την ποιότητα του προϊόντος και την κατάσταση της υγείας μας. Πολλά φυτικά συμπληρώματα δεν έχουν μελετηθεί επαρκώς σε εγκύους, θηλάζουσες γυναίκες και παιδιά, ενώ μπορούν να αλληλεπιδράσουν με φάρμακα.

ΟΙ ΗΛΙΟΣΠΟΡΟΙ ΣΤΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ: 7 ΟΦΕΛΗ ΠΟΥ ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε βοτανικό ρόφημα πρέπει να μας τρομάζει. Σημαίνει ότι η καθημερινότητα χρειάζεται ποικιλία και μέτρο. Ας δούμε πέντε βότανα που δεν πρέπει να πίνεις κάθε μέρα χωρίς συγκεκριμένο λόγο και καθοδήγηση ειδικού.

1. ΣΕΝΝΑ: ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟ ΡΟΦΗΜΑ ΑΠΟΤΟΞΙΝΩΣΗΣ

Η σέννα εμφανίζεται συχνά σε ροφήματα για «επίπεδη κοιλιά», αποτοξίνωση και γρήγορη απώλεια βάρους. Στην πραγματικότητα είναι διεγερτικό καθαρτικό. Τα συστατικά της ενεργοποιούν τις κινήσεις του εντέρου και μεταβάλλουν την απορρόφηση νερού και αλάτων.

Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων αναγνωρίζει τη χρήση της για την περιστασιακή δυσκοιλιότητα, όχι ως καθημερινό αφέψημα ευεξίας. Η παρατεταμένη χρήση μπορεί να προκαλέσει κοιλιακό πόνο, σπασμούς, διάρροια και διαταραχές στην ισορροπία νερού και ηλεκτρολυτών. Μπορεί επίσης να οδηγήσει το έντερο να μη λειτουργεί φυσιολογικά χωρίς καθαρτικό.

Η σέννα δεν πρέπει να λαμβάνεται σε ανεξήγητο κοιλιακό πόνο, σοβαρή αφυδάτωση, εντερική απόφραξη ή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου. Η ευρωπαϊκή μονογραφία δεν τη συνιστά σε εγκύους, θηλάζουσες γυναίκες και παιδιά κάτω των 12 ετών.

DIY λύση για πιο ήπια καθημερινότητα: Αν η δυσκοιλιότητα επανέρχεται, δημιούργησε ένα πρωινό μπολ με βρώμη, ακτινίδιο και αρκετό νερό μέσα στην ημέρα. Βάλε ένα μικρό σκαμνάκι κάτω από τα πόδια στην τουαλέτα και προσπάθησε να διατηρείς σταθερή ώρα κένωσης. Η επίμονη δυσκοιλιότητα χρειάζεται διερεύνηση και όχι συνεχείς κούπες με σέννα.

2. ΓΛΥΚΟΡΙΖΑ: Η ΓΛΥΚΙΑ ΡΙΖΑ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΑΝΕΒΑΣΕΙ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ

ΜΟΣΧΟΚΑΡΥΔΟ ΚΑΙ ΠΑΡΕΝΕΡΓΕΙΕΣ: ΠΟΤΕ Η ΜΙΑ ΠΡΕΖΑ ΓΙΝΕΤΑΙ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ

Η γλυκόριζα αφήνει μια γλυκιά, χαρακτηριστική επίγευση και συχνά προστίθεται σε μείγματα για τον λαιμό ή το στομάχι. Περιέχει γλυκυρριζίνη, μια ουσία που σε μεγάλες ποσότητες ή με παρατεταμένη χρήση μπορεί να προκαλέσει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η γλυκυρριζίνη μπορεί να συμβάλει σε κατακράτηση υγρών, αύξηση της αρτηριακής πίεσης, μείωση του καλίου και διαταραχές του καρδιακού ρυθμού. Το NCCIH αναφέρει ότι έχουν καταγραφεί ακόμη και σοβαρά καρδιακά συμβάντα, ιδιαίτερα με μεγάλη ή μακροχρόνια κατανάλωση. Ακόμη και μικρότερες ποσότητες μπορεί να δημιουργήσουν πρόβλημα σε ανθρώπους με υπέρταση, καρδιοπάθεια, νεφρική νόσο ή μεγάλη πρόσληψη αλατιού.

Επειδή η γλυκόριζα κρύβεται συχνά μέσα σε έτοιμα μείγματα, διάβαζε ολόκληρη τη λίστα συστατικών και όχι μόνο το όνομα που αναγράφεται μπροστά στη συσκευασία.

DIY λύση για γλυκιά γεύση: Για ένα ζεστό ρόφημα χωρίς γλυκόριζα, βάλε στο νερό ένα ξυλάκι κανέλας, λίγη φλούδα μήλου και ένα κομμάτι φρέσκο τζίντζερ. Για τον ερεθισμένο λαιμό μπορείς να δοκιμάσεις χλιαρό νερό με μέλι, εφόσον επιτρέπεται από την κατάσταση της υγείας σου και δεν πρόκειται για παιδί κάτω του ενός έτους.

3. ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ: ΑΛΛΟ Η ΜΑΓΕΙΡΙΚΗ ΠΡΕΖΑ ΚΑΙ ΑΛΛΟ ΤΟ ΔΥΝΑΤΟ ΑΦΕΨΗΜΑ

Το φασκόμηλο μυρίζει ελληνική γη, ζεστή πέτρα και ντουλάπι με παλιά γυάλινα βαζάκια. Χρησιμοποιείται παραδοσιακά για ήπιες πεπτικές ενοχλήσεις, εφίδρωση και ερεθισμούς του στόματος. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι ένα πολύ δυνατό αφέψημα πρέπει να γίνεται μόνιμη καθημερινή συνήθεια.

Ορισμένα είδη και παρασκευάσματα φασκόμηλου περιέχουν θουγιόνη. Η σύνθεση του αιθέριου ελαίου μπορεί να διαφέρει σημαντικά ανάλογα με την προέλευση και τη συγκομιδή. Σε υπερβολική έκθεση έχουν αναφερθεί αίσθημα θερμότητας, ταχυκαρδία, ίλιγγος και σπασμοί.

Η EMA περιορίζει τη διάρκεια της από του στόματος χρήσης ορισμένων φαρμακευτικών παρασκευασμάτων φασκόμηλου σε περίπου δύο εβδομάδες, μεταξύ άλλων επειδή τα δεδομένα για τη μακροχρόνια ασφάλεια είναι ανεπαρκή. Αυτό αφορά τη θεραπευτική χρήση και όχι τη μικρή ποσότητα φασκόμηλου που προστίθεται περιστασιακά στο φαγητό.

DIY λύση εναλλαγής: Αν σου αρέσει το απογευματινό τελετουργικό, μη γεμίζεις κάθε μέρα την κούπα με το ίδιο βότανο. Εναλλάσσεις το φασκόμηλο με απλό ζεστό νερό με λεμόνι, rooibos χωρίς καφεΐνη ή ένα ήπιο ρόφημα που έχει εγκρίνει ο γιατρός σου. Μην πίνεις ποτέ αιθέριο έλαιο φασκόμηλου και μην προσθέτεις σταγόνες του σε νερό.

4. ΑΨΙΘΙΑ: ΤΟ ΠΙΚΡΟ ΒΟΤΑΝΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΜΑΚΡΟΧΡΟΝΙΑ ΧΡΗΣΗ

Η αψιθιά έχει έντονη πικρή γεύση και ιστορία που ακουμπά τόσο την παραδοσιακή βοτανοθεραπεία όσο και τα παλιά αρωματικά ποτά. Μερικοί τη χρησιμοποιούν για την πέψη ή την όρεξη, όμως η αψιθιά δεν είναι ένα αθώο καθημερινό τσάι.

Περιέχει επίσης θουγιόνη, η οποία θεωρείται νευροτοξική. Η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Φαρμάκων επισημαίνει ότι πρέπει να προτιμώνται παρασκευάσματα χαμηλής περιεκτικότητας σε θουγιόνη και θέτει περιορισμούς στην έκθεση και στη διάρκεια χρήσης. Δεν συνιστάται κατά την εγκυμοσύνη, τον θηλασμό ή σε άτομα κάτω των 18 ετών.

Η πικρή γεύση δεν αποδεικνύει ότι ένα ρόφημα «καθαρίζει» το συκώτι ή απομακρύνει τοξίνες. Μπορεί απλώς να δείχνει ότι περιέχει ισχυρά φυτικά συστατικά που χρειάζονται προσεκτική δοσολογία.

DIY λύση για την πέψη: Αν θέλεις ένα αρωματικό ρόφημα μετά το φαγητό, δοκίμασε χλιαρό νερό με μια λεπτή φέτα τζίντζερ ή λίγους σπόρους μάραθου, εφόσον δεν υπάρχουν αντενδείξεις. Τρώγε πιο αργά και περιόρισε το πολύ μεγάλο βραδινό γεύμα. Η επίμονη δυσπεψία χρειάζεται ιατρικό έλεγχο.

5. ΚΑΒΑ: Η ΧΑΛΑΡΩΣΗ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΕΠΙΒΑΡΥΝΕΙ ΤΟ ΗΠΑΡ

Το kava ή κάβα είναι φυτό του Νότιου Ειρηνικού και χρησιμοποιείται σε ροφήματα ή συμπληρώματα με στόχο τη χαλάρωση. Επειδή συνδέεται με την ηρεμία, μπορεί εύκολα να γίνει βραδινή καθημερινή συνήθεια. Εκεί ακριβώς χρειάζεται προσοχή.

Διάφορα προϊόντα kava έχουν συσχετιστεί με σπάνιες αλλά σοβαρές περιπτώσεις ηπατικής βλάβης, ορισμένες από τις οποίες ήταν θανατηφόρες. Τα περιστατικά δεν αφορούν μόνο εκχυλίσματα με οργανικούς διαλύτες, αλλά έχουν αναφερθεί και με ροφήματα που παρασκευάστηκαν με νερό.

Το kava μπορεί επίσης να ενισχύσει την καταστολή όταν συνδυάζεται με αλκοόλ, ηρεμιστικά ή άλλα προϊόντα που προκαλούν υπνηλία. Δεν είναι κατάλληλο για καθημερινό αυτοσχεδιασμό γύρω από την αϋπνία ή το άγχος, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν ηπατικά προβλήματα ή λαμβάνεται φαρμακευτική αγωγή. Το NCCIH τονίζει ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα για τη μακροχρόνια ασφάλειά του.

DIY λύση χαλάρωσης: Δημιούργησε ένα βραδινό τελετουργικό χωρίς δραστικά βότανα: χαμήλωσε τον φωτισμό, άφησε το κινητό μακριά, κάνε αργές αναπνοές και πιες ένα απλό ζεστό ρόφημα χωρίς καφεΐνη. Το επίμονο άγχος ή η αϋπνία δεν χρειάζονται ισχυρότερο αφέψημα, αλλά σωστή αξιολόγηση.

ΠΩΣ ΝΑ ΠΙΝΕΙΣ ΤΑ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΗ ΑΣΦΑΛΕΙΑ

Τα πέντε βότανα που δεν πρέπει να πίνεις κάθε μέρα μάς θυμίζουν έναν βασικό κανόνα: δεν φτιάχνουμε θεραπευτικές ρουτίνες μόνο από μια ανάρτηση ή μια συμβουλή που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο.

Αγόραζε προϊόντα με πλήρη ονομασία φυτού, οδηγίες χρήσης, ημερομηνία λήξης και σαφή προέλευση. Μην αναμειγνύεις πολλά βότανα μαζί, γιατί σε περίπτωση παρενέργειας δεν θα γνωρίζεις ποιο ευθύνεται. Μη χρησιμοποιείς μεγαλύτερη ποσότητα για να γίνει το ρόφημα «πιο δυνατό» και μην καταπίνεις αιθέρια έλαια.

Κράτησε ένα μικρό ημερολόγιο: τι ήπιες, σε ποια ποσότητα και πώς ένιωσες. Αν εμφανιστούν ταχυκαρδία, έντονη αδυναμία, επίμονη διάρροια, σύγχυση, αλλεργική αντίδραση, κιτρίνισμα του δέρματος ή πολύ σκούρα ούρα, διακόπτεις τη χρήση και ζητάς ιατρική συμβουλή.

Η καλύτερη συλλογή βοτάνων δεν είναι εκείνη που έχει τα περισσότερα βαζάκια. Είναι εκείνη που ανοίγει με γνώση, μέτρο και σεβασμό στη δύναμη των φυτών.