6 ΣΑΛΤΣΕΣ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ ΦΛΕΓΜΟΝΗΣ

6 ΠΑΝΕΥΚΟΛΕΣ ΣΟΣ ΠΟΥ ΒΑΖΟΥΝ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΦΛΕΓΜΟΝΗ ΣΤΟ ΣΤΟΧΑΣΤΡΟ

Υπάρχουν ημέρες που ένα απλό πιάτο με λαχανικά μοιάζει άχρωμο και αδιάφορο. Ώσπου έρχεται μια αρωματική σος με ελαιόλαδο, λεμόνι, μυρωδικά και μπαχαρικά και το μεταμορφώνει. Αυτή η μικρή γευστική πινελιά μπορεί να γίνει κάτι περισσότερο από καρύκευμα: ένας έξυπνος τρόπος να προσθέσουμε στην καθημερινή διατροφή μας τροφές που συνδέονται με την αντιφλεγμονώδη διατροφή.

Η χρόνια φλεγμονή δεν είναι η φυσιολογική, προσωρινή αντίδραση του οργανισμού απέναντι σε έναν τραυματισμό ή μια λοίμωξη. Είναι μια παρατεταμένη κατάσταση χαμηλής έντασης, η οποία μπορεί να επηρεάζεται από πολλούς παράγοντες: την έλλειψη κίνησης, το κάπνισμα, τον ανεπαρκή ύπνο, το χρόνιο στρες και μια διατροφή πλούσια σε υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Καμία σος δεν μπορεί από μόνη της να θεραπεύσει τη χρόνια φλεγμονή. Μπορεί όμως να μας βοηθήσει να αντικαταστήσουμε τις έτοιμες σος, που συχνά περιέχουν πολλή ζάχαρη, αλάτι και επεξεργασμένα λιπαρά, με σπιτικές αντιφλεγμονώδεις σος γεμάτες ελαιόλαδο, ξηρούς καρπούς, μυρωδικά και μπαχαρικά.

Η μεσογειακή σος που ταιριάζει σχεδόν παντού

Το εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο αποτελεί τη βάση της μεσογειακής διατροφής και περιέχει μονοακόρεστα λιπαρά και φυτικές ενώσεις, όπως πολυφαινόλες. Αντί να πνίγουμε τη σαλάτα στο λάδι, μπορούμε να δημιουργήσουμε μια αρωματική σος που χρειάζεται μικρότερη ποσότητα αλλά χαρίζει πολύ περισσότερη γεύση.

DIY σος ελαιολάδου με λεμόνι

Ανακατεύουμε:

• 3 κουταλιές εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο

• 1½ κουταλιά χυμό λεμονιού

• 1 κουταλάκι μουστάρδα

• 1 μικρή σκελίδα λιωμένο σκόρδο

• Ρίγανη ή θυμάρι

• Λίγο πιπέρι

Το σκόρδο περιέχει θειούχες ενώσεις, ενώ η ρίγανη προσφέρει αρωματικές φυτικές ουσίες. Αυτή η σος ταιριάζει σε σαλάτες, ψάρια, όσπρια, ψητά κολοκυθάκια και βραστές πατάτες.

Χρυσαφένια σος με κουρκουμά και γιαούρτι

Ο κουρκουμάς έχει αποκτήσει σχεδόν μυθική φήμη, κυρίως λόγω της κουρκουμίνης που περιέχει. Η επιστημονική έρευνα εξετάζει τις πιθανές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές της, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι μια μικρή ποσότητα κουρκουμά στο φαγητό λειτουργεί σαν φάρμακο.

Για μια δροσερή αντιφλεγμονώδη σος ανακατεύουμε:

• 4 κουταλιές γιαούρτι

• 1 κουταλάκι ελαιόλαδο

• ½ κουταλάκι κουρκουμά

• Λίγο μαύρο πιπέρι

• Χυμό λεμονιού

• Μια μικρή πρέζα κύμινο

Το αποτέλεσμα είναι μια κρεμώδης, χρυσαφένια σος για ψητό κοτόπουλο, λαχανικά, φαλάφελ ή αραβική πίτα. Επειδή ο κουρκουμάς μπορεί να αλληλεπιδράσει με ορισμένα φάρμακα, τον χρησιμοποιούμε ως μπαχαρικό και δεν παίρνουμε συμπληρώματα κουρκουμίνης χωρίς ιατρική συμβουλή.

Πράσινη σος με μαϊντανό και καρύδια

Μερικές φορές το πιο θεραπευτικό συναίσθημα γεννιέται από το χρώμα. Μια καταπράσινη σος θυμίζει κήπο, φρεσκάδα και εκείνο το σπιτικό τραπέζι όπου η τροφή δεν έχει υποστεί δεκάδες βιομηχανικές επεξεργασίες.

Χτυπάμε στο μπλέντερ:

• 1 φλιτζάνι μαϊντανό ή βασιλικό

• 2 κουταλιές καρύδια

• 3 κουταλιές ελαιόλαδο

• Χυμό μισού λεμονιού

• 1 μικρή σκελίδα σκόρδο

• 2–3 κουταλιές νερό

Τα καρύδια προσφέρουν φυτικά ωμέγα-3 λιπαρά, ενώ τα πράσινα μυρωδικά χαρίζουν αντιοξειδωτικές φυτικές ενώσεις. Η σος διατηρείται σε κλειστό γυάλινο δοχείο στο ψυγείο για περίπου δύο ημέρες και ταιριάζει σε ζυμαρικά ολικής άλεσης, ψητό ψάρι και σαλάτες με όσπρια.

Πικάντικη σος με τζίντζερ

Το τζίντζερ χαρίζει ζεστασιά χωρίς να βαραίνει το πιάτο. Η χαρακτηριστική του ένταση ξυπνά τη γεύση και μας επιτρέπει να περιορίσουμε τις υπερβολικές ποσότητες αλατιού.

Ανακατεύουμε:

• 1 κουταλιά φρεσκοτριμμένο τζίντζερ

• 2 κουταλιές ελαιόλαδο

• 2 κουταλιές χυμό πορτοκαλιού

• 1 κουταλιά χυμό λεμονιού

• 1 κουταλάκι ταχίνι

• Ελάχιστη κανέλα

Περιχύνουμε με αυτήν λάχανο, καρότο, ψητή γλυκοπατάτα ή ένα μπολ με καστανό ρύζι. Εάν χρησιμοποιούμε αντιπηκτικά ή έχουμε κάποιο χρόνιο πρόβλημα υγείας, αποφεύγουμε τις υπερβολές σε τζίντζερ και συμβουλευόμαστε τον γιατρό μας.

Σος ταχινιού με λεμόνι

Το ταχίνι μεταμορφώνει ακόμη και τα απλούστερα λαχανικά σε χορταστικό γεύμα. Προέρχεται από το σουσάμι και προσφέρει ακόρεστα λιπαρά, πρωτεΐνη και φυτικές ενώσεις.

Ανακατεύουμε 2 κουταλιές ταχίνι, χυμό λεμονιού, λίγο σκόρδο, κύμινο και αρκετό νερό ώστε η σος να γίνει βελούδινη. Μπορούμε να προσθέσουμε μαϊντανό, άνηθο ή καπνιστή πάπρικα. Ταιριάζει υπέροχα με ρεβίθια, φακές, ψητό κουνουπίδι και πράσινες σαλάτες.

Κόκκινη σος ντομάτας με πάπρικα

Μια γρήγορη σος ντομάτας μάς θυμίζει ότι η αντιφλεγμονώδης διατροφή δεν χρειάζεται να είναι εξωτική ή ακριβή. Χτυπάμε στο μπλέντερ μία ώριμη ντομάτα, μία ψητή κόκκινη πιπεριά, ελαιόλαδο, σκόρδο, γλυκιά πάπρικα και λίγα αμύγδαλα.

Η ντομάτα περιέχει λυκοπένιο, μια αντιοξειδωτική χρωστική ουσία που απορροφάται καλύτερα όταν συνδυάζεται με λιπαρά και ιδιαίτερα όταν η ντομάτα έχει μαγειρευτεί. Η κόκκινη σος συνοδεύει ψάρι, ψητά λαχανικά, ομελέτα ή ψωμί ολικής άλεσης.

Τα μικρά μυστικά μιας αντιφλεγμονώδους κουζίνας

Δεν χρειάζεται να φτιάχνουμε διαφορετική σος καθημερινά. Ετοιμάζουμε μία μικρή ποσότητα για δύο ημέρες και τη διατηρούμε στο ψυγείο. Χρησιμοποιούμε γυάλινο δοχείο, καθαρό κουτάλι και φρέσκα υλικά. Προσθέτουμε το λεμόνι λίγο πριν από το σερβίρισμα και αραιώνουμε τις κρεμώδεις σος με νερό αντί να προσθέτουμε συνεχώς λάδι.

Μπορούμε επίσης να δημιουργήσουμε «παγάκια γεύσης»: πολτοποιούμε μαϊντανό, βασιλικό ή άνηθο με λίγο ελαιόλαδο και τα καταψύχουμε σε παγοθήκες. Έτσι έχουμε έτοιμη μια αρωματική βάση για σος και μαγειρευτά.

Το σημαντικότερο είναι η συνολική εικόνα. Οι σπιτικές αντιφλεγμονώδεις σος αποδίδουν τη μεγαλύτερη διατροφική αξία όταν συνοδεύουν λαχανικά, όσπρια, ψάρια, προϊόντα ολικής άλεσης και ξηρούς καρπούς. Αντίθετα, μια σος με κουρκουμά δεν μπορεί να μετατρέψει ένα διαρκώς ανθυγιεινό διαιτολόγιο σε αντιφλεγμονώδη διατροφή.

Η κουζίνα δεν χρειάζεται να γίνει φαρμακείο. Αρκεί να γίνει λίγο πιο πολύχρωμη, αρωματική και αληθινή. Και ίσως αυτή να είναι η γοητεία των σπιτικών σος: μέσα σε ένα μικρό βαζάκι χωρούν το άρωμα του κήπου, η σοφία της μεσογειακής διατροφής και μια καθημερινή πράξη φροντίδας.

Σημαντικό: Η χρόνια φλεγμονή μπορεί να σχετίζεται με διαφορετικές παθήσεις και χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση. Οι παραπάνω σος αποτελούν μέρος μιας ισορροπημένης διατροφής και δεν αντικαθιστούν την ιατρική αγωγή.