Μερικές φορές η αλλεργία δεν περιμένει έξω από το παράθυρο μαζί με τη γύρη. Έχει ήδη βολευτεί μέσα στο σπίτι, σε σημεία που θεωρούμε καθαρά, οικεία και απολύτως αθώα. Μπορεί να βρίσκεται στο μαξιλάρι όπου ακουμπάμε το πρόσωπό μας, στο χαλί που ζεσταίνει το σαλόνι ή στο πατάκι του μπάνιου που δεν προλαβαίνει ποτέ να στεγνώσει εντελώς.
Τα αντικείμενα στο σπίτι που επιδεινώνουν τις αλλεργίες δεν είναι απαραίτητα βρόμικα. Συχνά είναι απλώς πορώδη, υφασμάτινα ή μόνιμα εκτεθειμένα στην υγρασία. Συγκρατούν σκόνη, ακάρεα, γύρη, σπόρια μούχλας και αλλεργιογόνα από κατοικίδια, ακόμη κι όταν η επιφάνειά τους δείχνει περιποιημένη.
Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης είναι μικροσκοπικοί οργανισμοί που ευδοκιμούν σε θερμά και υγρά περιβάλλοντα. Βρίσκονται ιδιαίτερα σε κλινοσκεπάσματα, στρώματα, μαξιλάρια, χαλιά και υφασμάτινα έπιπλα. Τα αλλεργιογόνα δεν είναι τα ίδια τα ακάρεα που «δαγκώνουν», αλλά κυρίως σωματίδια και περιττώματά τους, τα οποία μπορούν να προκαλέσουν ρινίτιδα ή να πυροδοτήσουν συμπτώματα άσθματος σε ευαίσθητα άτομα.
Ας δούμε, λοιπόν, τα τρία αντικείμενα που αξίζει να ελέγξουμε πρώτα.
Το κρεβάτι είναι το πιο προσωπικό μας καταφύγιο. Είναι όμως και ένα από τα αγαπημένα περιβάλλοντα των ακάρεων. Η θερμότητα του σώματος, η υγρασία από την αναπνοή και τον ιδρώτα και τα μικροσκοπικά κύτταρα δέρματος δημιουργούν τις συνθήκες που τα ευνοούν.
Το πρόβλημα γίνεται μεγαλύτερο επειδή περνάμε πολλές ώρες με το πρόσωπο πολύ κοντά στο στρώμα και στο μαξιλάρι. Αν ξυπνάτε συχνά με μπούκωμα, φτέρνισμα, φαγούρα στη μύτη, δακρυσμένα μάτια ή βήχα, είναι πιθανό το υπνοδωμάτιο να χρειάζεται καλύτερο έλεγχο των αλλεργιογόνων. Αυτό δεν αποτελεί διάγνωση, αλλά μια χρήσιμη παρατήρηση για να συζητηθεί με αλλεργιολόγο.
Η American Academy of Allergy, Asthma & Immunology προτείνει καλύμματα που κλείνουν με φερμουάρ και δεν επιτρέπουν εύκολα τη διέλευση αλλεργιογόνων για το στρώμα και τα μαξιλάρια, καθώς και τακτικό πλύσιμο των κλινοσκεπασμάτων.
DIY σχέδιο για ένα πιο φιλικό υπνοδωμάτιο
Πλύνε σεντόνια και μαξιλαροθήκες μία φορά την εβδομάδα, ακολουθώντας τις οδηγίες του υφάσματος και του πλυντηρίου. Μην τινάζεις τα κλινοσκεπάσματα έντονα μέσα στο δωμάτιο, γιατί έτσι η σκόνη διασκορπίζεται στον αέρα.
Βάλε ειδικά αντιαλλεργικά καλύμματα στο στρώμα και στα μαξιλάρια. Καθάριζε επίσης το κεφαλάρι, ιδιαίτερα αν είναι επενδεδυμένο με ύφασμα, και σκούπιζε κάτω από το κρεβάτι με νωπό πανί ή ηλεκτρική σκούπα με φίλτρο HEPA.
Αν κοιμάται κατοικίδιο στο κρεβάτι, τα αλλεργιογόνα από το σάλιο και τα νεκρά κύτταρα του δέρματός του μπορούν να παραμένουν στα υφάσματα. Η αλλεργία δεν οφείλεται απλώς στην τρίχα· οι πρωτεΐνες από το δέρμα, το σάλιο και τα ούρα του ζώου είναι συνήθως οι πραγματικοί ένοχοι.
2. ΤΑ ΧΑΛΙΑ ΚΑΙ ΟΙ ΒΑΡΙΕΣ ΚΟΥΡΤΙΝΕΣ
Ένα χαλί κάνει το δωμάτιο να φαίνεται πιο ζεστό και ολοκληρωμένο. Οι βαριές κουρτίνες προσθέτουν θεατρικότητα και εμποδίζουν το δυνατό φως. Μαζί, όμως, δημιουργούν μεγάλες επιφάνειες πάνω στις οποίες μπορούν να συγκεντρώνονται σκόνη, γύρη, σπόρια μούχλας και αλλεργιογόνα κατοικιδίων.
Η Υπηρεσία Προστασίας Περιβάλλοντος των ΗΠΑ αναφέρει ότι τα χαλιά μπορούν να λειτουργήσουν ως δεξαμενές σκόνης, γύρης, μούχλας και άλλων σωματιδίων. Όταν δεν συντηρούνται σωστά, το φορτίο σκόνης μπορεί να συσσωρεύεται και να επανέρχεται στον αέρα με το περπάτημα ή το καθάρισμα.
Οι κουρτίνες λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο. Κάθε φορά που ανοίγει ένα παράθυρο, η εξωτερική γύρη μπορεί να καθίσει πάνω στο ύφασμα. Αν υπάρχει κατοικίδιο που τρίβεται στις κουρτίνες ή κοιμάται στο χαλί, η συγκέντρωση αλλεργιογόνων μπορεί να αυξηθεί περισσότερο.
Δεν χρειάζεται να πετάξεις αμέσως κάθε χαλί. Ξεκίνησε από το υπνοδωμάτιο, όπου περνάς πολλές συνεχόμενες ώρες. Αν τα συμπτώματα είναι έντονα και έχει επιβεβαιωθεί αλλεργία στα ακάρεα, ένα δάπεδο που καθαρίζεται εύκολα μπορεί να είναι πρακτικότερο από τη μοκέτα.
Πέρασε τα χαλιά τουλάχιστον εβδομαδιαία με ηλεκτρική σκούπα που διαθέτει φίλτρο HEPA ή σακούλα διπλής στρώσης. Όταν καθαρίζεις, άνοιξε για λίγο τον χώρο εφόσον η εξωτερική γύρη δεν βρίσκεται σε έξαρση. Το άτομο με έντονη αλλεργία είναι προτιμότερο να μη βρίσκεται στο ίδιο δωμάτιο την ώρα του σκουπίσματος.
Αντικατάστησε τις πολύ βαριές κουρτίνες με υφάσματα που πλένονται εύκολα. Καθάριζε συχνά τις περσίδες και τα κουρτινόξυλα με νωπό πανί. Το στεγνό ξεσκόνισμα μετακινεί τη σκόνη· το ελαφρώς νωπό πανί τη συγκρατεί καλύτερα.
Το μικρό τεστ της παλάμης
Πέρασε το χέρι σου πάνω από την κουρτίνα όταν τη χτυπά το φως. Αν σηκωθεί ορατό σύννεφο σκόνης, δεν χρειάζεται περισσότερη ερμηνεία. Το ύφασμα χρειάζεται πλύσιμο σύμφωνα με την ετικέτα του.
3. Η ΚΟΥΡΤΙΝΑ ΚΑΙ ΤΟ ΠΑΤΑΚΙ ΤΟΥ ΜΠΑΝΙΟΥ
Το μπάνιο είναι συχνά το πιο υγρό δωμάτιο του σπιτιού. Η υγρασία από το ντους, οι βρεγμένες πετσέτες και ο ανεπαρκής αερισμός μπορούν να ευνοήσουν την ανάπτυξη μούχλας.
Η κουρτίνα του μπάνιου, ιδιαίτερα στις πτυχές και στο κάτω μέρος της, μπορεί να παραμένει υγρή για ώρες. Το ίδιο συμβαίνει με ένα χοντρό πατάκι που πατιέται καθημερινά αλλά στεγνώνει πολύ αργά. Οι σκούρες κουκκίδες ή η χαρακτηριστική μυρωδιά υγρασίας δεν είναι απλώς αισθητικό πρόβλημα.
Η έκθεση στη μούχλα μπορεί να προκαλέσει ή να επιδεινώσει αλλεργική ρινίτιδα, άσθμα και άλλα αναπνευστικά συμπτώματα σε ευαίσθητα άτομα. Το CDC συνιστά η σχετική υγρασία του σπιτιού να διατηρείται όσο γίνεται χαμηλή και να μην ξεπερνά το 50%, καθώς και να επισκευάζονται άμεσα οι διαρροές.
Άνοιξε εντελώς την κουρτίνα ώστε να μη μένει διπλωμένη και να μπορεί να στεγνώσει. Λειτούργησε τον εξαερισμό ή άνοιξε το παράθυρο, εφόσον είναι ασφαλές, μέχρι να υποχωρήσει η υγρασία.
Κρέμασε το πατάκι μετά τη χρήση αντί να το αφήνεις διαρκώς στο βρεγμένο δάπεδο. Πλύνε το τακτικά σύμφωνα με τις οδηγίες του και αντικατάστησέ το αν έχει μόνιμη μυρωδιά, αλλοιώσεις ή μούχλα που δεν καθαρίζεται.
Καθάρισε τις σκληρές επιφάνειες με κατάλληλο καθαριστικό και στέγνωσέ τις εντελώς. Μην αναμειγνύεις ποτέ χλωρίνη με αμμωνία ή άλλα καθαριστικά, γιατί μπορεί να παραχθούν επικίνδυνα αέρια.
Αν η μούχλα επιστρέφει, η πραγματική λύση δεν είναι να την αρωματίσουμε ούτε να τη βάψουμε. Χρειάζεται να βρεθεί η πηγή υγρασίας: διαρροή, κακός εξαερισμός ή επιφάνεια που δεν προλαβαίνει να στεγνώσει.
Ο ΡΟΛΟΣ ΤΗΣ ΥΓΡΑΣΙΑΣ ΣΕ ΟΛΟ ΤΟ ΣΠΙΤΙ
Η υγρασία είναι ο αόρατος σύνδεσμος ανάμεσα στα ακάρεα και στη μούχλα. Τα θερμά, υγρά σπίτια ευνοούν και τα δύο. Ένα οικονομικό ψηφιακό υγρόμετρο μπορεί να δείξει αν η υγρασία παραμένει σταθερά υψηλή.
Στόχος είναι συνήθως μια σχετική υγρασία περίπου 30%–50%. Αν είναι υψηλότερη, μπορεί να βοηθήσει ο κλιματισμός ή ένας αφυγραντήρας, αρκεί η συσκευή να καθαρίζεται και να συντηρείται σωστά.
Μην χρησιμοποιείς υγραντήρα επειδή απλώς «ο αέρας φαίνεται ξηρός», χωρίς να μετρήσεις πρώτα. Ένας υγραντήρας που δεν καθαρίζεται ή λειτουργεί όταν η υγρασία είναι ήδη υψηλή μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα.
ΤΙ ΝΑ ΜΗΝ ΚΑΝΕΙΣ
Μην αρωματίζεις τον χώρο με δυνατά sprays, θυμιάματα ή αιθέρια έλαια πιστεύοντας ότι «καθαρίζουν» τον αέρα. Τα έντονα αρώματα και τα σωματίδια μπορεί να ερεθίσουν ορισμένους ανθρώπους με ρινίτιδα ή άσθμα.
Μην ξεσκονίζεις με φτερό που απλώς σηκώνει τη σκόνη. Χρησιμοποίησε νωπό πανί και καθάριζε από τα ψηλότερα σημεία προς τα χαμηλότερα.
Μην περιμένεις μία μόνο αλλαγή να εξαφανίσει κάθε σύμπτωμα. Η αλλεργία μπορεί να σχετίζεται με περισσότερους από έναν παράγοντες, όπως γύρη, κατοικίδια, ακάρεα ή μούχλα. Η ιατρική διάγνωση βοηθά να μη μετατρέπεται το σπίτι σε εργαστήριο εξαντλητικού καθαρισμού χωρίς πραγματικό όφελος.
ΕΝΑ ΣΠΙΤΙ ΠΟΥ ΑΝΑΠΝΕΕΙ ΚΑΛΥΤΕΡΑ
Το σπίτι δεν χρειάζεται να γίνει αποστειρωμένο. Χρειάζεται να μην αφήνει την υγρασία, τη σκόνη και τα αλλεργιογόνα να συσσωρεύονται σιωπηλά.
Ένα καθαρό κάλυμμα μαξιλαριού, ένα χαλί που σκουπίζεται σωστά και ένα πατάκι μπάνιου που στεγνώνει καλά μοιάζουν με μικρές λεπτομέρειες. Για έναν άνθρωπο όμως που ξυπνά με μπούκωμα ή βήχα, μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας πολύ ουσιαστικής αλλαγής.
Η αλλεργία δεν κρύβεται πάντοτε σε κάτι εξωτικό. Μερικές φορές βρίσκεται στα πιο αγαπημένα αντικείμενα του σπιτιού, ακριβώς επειδή εκεί συγκεντρώνεται η καθημερινότητά μας.
