ΖΑΛΗ ΟΤΑΝ ΣΗΚΩΝΕΣΑΙ ΑΠΟΤΟΜΑ: ΤΙ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ ΤΙΣ ΖΕΣΤΕΣ ΗΜΕΡΕΣ

Σηκώνεσαι γρήγορα από τον καναπέ και, για λίγα δευτερόλεπτα, το δωμάτιο μοιάζει να χάνει το περίγραμμά του. Η εικόνα σκοτεινιάζει, τα πόδια γίνονται παράξενα ελαφριά και ψάχνεις αυθόρμητα έναν τοίχο για να στηριχτείς. Ύστερα όλα επανέρχονται και συνεχίζεις τη μέρα σου, αποδίδοντας τη ζάλη στη ζέστη.

ΠΑΓΩΤΟ ΓΙΑΟΥΡΤΙΟΥ ΧΩΡΙΣ ΖΑΧΑΡΗ: 5 ΣΠΙΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΛΛΑΓΕΣ ΧΩΡΙΣ ΠΑΓΩΤΟΜΗΧΑΝΗ

Πράγματι, η ζάλη όταν σηκώνεσαι απότομα μπορεί να εμφανίζεται συχνότερα τις ζεστές ημέρες. Δεν είναι όμως πάντοτε τόσο αθώα όσο φαίνεται, ιδιαίτερα όταν επαναλαμβάνεται, συνοδεύεται από λιποθυμία ή εμφανίζεται μαζί με άλλα συμπτώματα.

Η πιο συνηθισμένη εξήγηση είναι μια προσωρινή πτώση της αρτηριακής πίεσης, γνωστή ως ορθοστατική ή στατική υπόταση. Όταν σηκωνόμαστε όρθιοι, η βαρύτητα οδηγεί στιγμιαία περισσότερο αίμα προς τα πόδια. Κανονικά, ο οργανισμός αντιδρά γρήγορα, αυξάνοντας ελαφρά τους παλμούς και συστέλλοντας τα αιμοφόρα αγγεία, ώστε να συνεχίσει να φτάνει αρκετό αίμα στον εγκέφαλο. Αν αυτή η προσαρμογή καθυστερήσει, μπορεί να εμφανιστούν ζάλη, θολή όραση, αδυναμία ή τάση λιποθυμίας.

ΓΙΑΤΙ Η ΖΕΣΤΗ ΚΑΝΕΙ ΤΗ ΖΑΛΗ ΠΙΟ ΕΝΤΟΝΗ

ΣΚΟΥΡΕΣ ΜΑΣΧΑΛΕΣ ΤΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ: ΤΙ ΒΟΗΘΑ ΚΑΙ ΠΟΙΑ ΛΑΘΗ ΤΙΣ ΕΠΙΔΕΙΝΩΝΟΥΝ

Τις πολύ ζεστές ημέρες, τα αιμοφόρα αγγεία διαστέλλονται για να βοηθήσουν το σώμα να αποβάλει θερμότητα. Παράλληλα, χάνουμε νερό και ηλεκτρολύτες μέσω του ιδρώτα. Αν δεν αναπληρώνουμε αρκετά υγρά, ο όγκος του αίματος μπορεί να μειωθεί και η πίεση να πέσει ευκολότερα.

Έτσι, η ξαφνική μετάβαση από την ξαπλωμένη ή καθιστή θέση στην όρθια μπορεί να προκαλέσει εκείνο το στιγμιαίο «μαύρισμα» της εικόνας. Η αφυδάτωση είναι αναγνωρισμένος παράγοντας ορθοστατικής υπότασης, ενώ η θερμική συγκοπή μπορεί να εμφανιστεί έπειτα από παρατεταμένη ορθοστασία ή απότομο σήκωμα μέσα στη ζέστη.

Η ζάλη όταν σηκώνεσαι απότομα μπορεί να γίνει εντονότερη μετά από πολύωρη ηλιοθεραπεία, περπάτημα στον καύσωνα, έντονη εφίδρωση, ένα μεγάλο γεύμα, κατανάλωση αλκοόλ ή παραμονή σε χώρο χωρίς επαρκή αερισμό.

1. ΜΗ ΣΗΚΩΝΕΣΑΙ ΣΑΝ ΝΑ ΧΤΥΠΗΣΕ ΣΥΝΑΓΕΡΜΟΣ

Η πρώτη και απλούστερη κίνηση είναι να δώσεις στον οργανισμό σου λίγο χρόνο. Όταν είσαι ξαπλωμένη, γύρισε πρώτα στο πλάι. Κάθισε στην άκρη του κρεβατιού για μισό λεπτό, κούνησε τα πέλματα και ύστερα σήκω αργά, κρατώντας ένα σταθερό έπιπλο.

Αυτό το μικρό τελετουργικό μπορεί να ακούγεται υπερβολικό, όμως επιτρέπει στην κυκλοφορία να προσαρμοστεί σταδιακά στη νέα θέση.

Αν αισθανθείς ζάλη, μην προσπαθήσεις να την «νικήσεις» συνεχίζοντας να περπατάς. Κάθισε ή ξάπλωσε αμέσως, ώστε να περιορίσεις τον κίνδυνο πτώσης. Οι οδηγίες για τη ζάλη συστήνουν αργές κινήσεις και αποφυγή επικίνδυνων δραστηριοτήτων μέχρι να περάσει το σύμπτωμα.

2. ΒΑΛΕ ΤΗΝ ΕΝΥΔΑΤΩΣΗ ΣΕ ΡΥΘΜΟ, ΟΧΙ ΣΕ ΠΑΝΙΚΟ

Πολλές φορές θυμόμαστε το νερό μόνο όταν η δίψα έχει ήδη εγκατασταθεί. Τις ζεστές ημέρες, όμως, είναι προτιμότερο να πίνουμε υγρά σταδιακά μέσα στη μέρα αντί να καταναλώνουμε μεγάλη ποσότητα μονομιάς.

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΟ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ ΜΕΝΟΥ ΓΙΑ ΑΔΥΝΑΤΙΣΜΑ ΜΕ ΥΛΙΚΑ ΤΟΥ ΣΟΥΠΕΡ ΜΑΡΚΕΤ

Ένα απλό DIY κόλπο είναι να γεμίσεις το πρωί ένα μπουκάλι και να σημειώσεις πάνω του μικρές ώρες-στόχους. Πρόσθεσε φύλλα δυόσμου, φέτες αγγουριού ή λίγο λεμόνι, αν έτσι το νερό γίνεται πιο ευχάριστο.

Τα πολύ σκούρα ούρα, η έντονη δίψα, η ξηροστομία, η κόπωση και η μειωμένη ούρηση μπορεί να δείχνουν αφυδάτωση.

Άτομα που έχουν καρδιακή ή νεφρική πάθηση ή ακολουθούν συγκεκριμένο περιορισμό υγρών δεν πρέπει να αυξάνουν αυθαίρετα την πρόσληψη νερού χωρίς ιατρική συμβουλή.

3. ΔΡΟΣΙΣΕ ΤΟ ΣΩΜΑ ΠΡΙΝ ΣΕ «ΑΔΕΙΑΣΕΙ» Η ΖΕΣΤΗ

Μην περιμένεις να εμφανιστούν ζάλη, ναυτία και εξάντληση για να απομακρυνθείς από τη ζέστη. Πέρασε σε δροσερό ή κλιματιζόμενο χώρο, χαλάρωσε τα στενά ρούχα και τοποθέτησε ένα δροσερό, βρεγμένο πανί στον αυχένα και στους καρπούς.

Μπορείς να έχεις στο ψυγείο ένα μικρό μπουκάλι με νερό και να ψεκάζεις ελαφρά τα χέρια και τα πόδια σου. Ένας ανεμιστήρας μπορεί να βοηθήσει την εξάτμιση του ιδρώτα, αλλά στις ακραίες θερμοκρασίες δεν αντικαθιστά την παραμονή σε πραγματικά δροσερό περιβάλλον.

4. ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΟ ΠΡΩΙΝΟ ΣΗΚΩΜΑ

Μετά τον ύπνο, το σώμα έχει περάσει αρκετές ώρες χωρίς υγρά. Αν το υπνοδωμάτιο ήταν ζεστό και ίδρωσες τη νύχτα, η πρωινή ζάλη όταν σηκώνεσαι απότομα μπορεί να είναι πιο πιθανή.

Άφησε ένα ποτήρι νερό δίπλα στο κρεβάτι, πιες μερικές γουλιές και κάθισε λίγο πριν σταθείς όρθια. Κάνε μερικές ήπιες κινήσεις με τους αστραγάλους, σαν να πατάς εναλλάξ ένα αόρατο πεντάλ. Αυτή η κίνηση ενεργοποιεί τους μυς της γάμπας και βοηθά την επιστροφή του αίματος προς τα πάνω.

5. ΜΗ ΜΕΝΕΙΣ ΑΚΙΝΗΤΗ ΟΡΘΙΑ

Η παρατεταμένη ορθοστασία, ιδιαίτερα στον ήλιο, μπορεί να ευνοήσει τη συγκέντρωση αίματος στα κάτω άκρα και να προκαλέσει θερμική συγκοπή.

Αν περιμένεις σε ουρά ή σε στάση λεωφορείου, μην κλειδώνεις τα γόνατα. Μετέφερε το βάρος από το ένα πόδι στο άλλο, σήκωνε ελαφρά τις φτέρνες και σφίγγε για λίγα δευτερόλεπτα τους μηρούς και τους γλουτούς.

Προτίμησε τη σκιά και κάθισε όπου είναι δυνατόν. Η καλοκαιρινή κομψότητα δεν δοκιμάζεται από το αν θα ζητήσεις μια καρέκλα· δοκιμάζεται περισσότερο όταν επιμένεις να στέκεσαι ενώ νιώθεις ότι θα λιποθυμήσεις.

6. ΠΡΟΣΕΞΕ ΤΑ ΜΕΓΑΛΑ ΚΑΙ ΒΑΡΙΑ ΓΕΥΜΑΤΑ

Μετά από ένα μεγάλο γεύμα, περισσότερο αίμα κατευθύνεται προς το πεπτικό σύστημα. Σε ορισμένους ανθρώπους αυτό μπορεί να επιδεινώσει την πτώση της πίεσης και τη ζάλη.

Τις ζεστές ημέρες, προτίμησε μικρότερα και ελαφρύτερα γεύματα: γιαούρτι, φρούτα, λαχανικά, αυγά, όσπρια σε σαλάτα ή ένα ελαφρύ σάντουιτς. Μείωσε το αλκοόλ, καθώς μπορεί να συμβάλει στην αφυδάτωση και να επιδεινώσει την αστάθεια.

7. ΜΗΝ ΑΥΞΑΝΕΙΣ ΜΟΝΗ ΣΟΥ ΤΟ ΑΛΑΤΙ

Ίσως έχεις ακούσει ότι «λίγο αλάτι ανεβάζει την πίεση». Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσεις να τρως πολύ αλμυρά τρόφιμα ή να προσθέτεις αλάτι στο νερό.

Η αύξηση του αλατιού μπορεί να είναι ακατάλληλη ή επικίνδυνη για ανθρώπους με υπέρταση, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική νόσο ή άλλα προβλήματα υγείας. Ακόμη και όταν χρησιμοποιείται ως μέτρο για την ορθοστατική υπόταση, πρέπει να γίνεται κατόπιν ιατρικής καθοδήγησης.

8. ΕΛΕΓΞΕ ΤΑ ΦΑΡΜΑΚΑ ΧΩΡΙΣ ΝΑ ΤΑ ΔΙΑΚΟΨΕΙΣ

Ορισμένα φάρμακα, όπως διουρητικά, φάρμακα για την πίεση και κάποια αντικαταθλιπτικά, μπορεί να επηρεάζουν την πίεση, τα υγρά ή την αντοχή στη ζέστη. Τα διουρητικά, για παράδειγμα, μπορούν να συμβάλουν σε αφυδάτωση και διαταραχές ηλεκτρολυτών.

Αν η ζάλη εμφανίστηκε μετά την έναρξη νέου φαρμάκου ή την αλλαγή δοσολογίας, ενημέρωσε τον γιατρό ή τον φαρμακοποιό σου. Μην αλλάξεις μόνη σου τη δόση και μην παραλείψεις θεραπεία επειδή έκανε ζέστη.

9. ΚΡΑΤΗΣΕ ΕΝΑ ΜΙΚΡΟ ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΖΑΛΗΣ

Σημείωσε πότε εμφανίζεται η ζάλη όταν σηκώνεσαι απότομα, πόσο διαρκεί και τι προηγήθηκε. Κατέγραψε αν είχες φάει, αν είχες ιδρώσει πολύ, αν βρισκόσουν στον ήλιο και αν ένιωσες ταχυκαρδία, ναυτία ή θολή όραση.

Εφόσον διαθέτεις αξιόπιστο πιεσόμετρο και γνωρίζεις να το χρησιμοποιείς σωστά, μπορείς να κρατήσεις μετρήσεις της πίεσης ξαπλωμένη και μετά την όρθια στάση για να τις δείξεις στον γιατρό. Η διάγνωση της ορθοστατικής υπότασης βασίζεται σε οργανωμένες μετρήσεις και δεν πρέπει να γίνεται μόνο από μία τυχαία μέτρηση στο σπίτι.

10. ΑΚΟΥΣΕ ΤΑ ΣΗΜΑΔΙΑ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ «ΑΠΛΩΣ Η ΖΕΣΤΗ»

Η επαναλαμβανόμενη ζάλη μπορεί να σχετίζεται με αφυδάτωση ή χαμηλή πίεση, αλλά υπάρχουν και άλλες πιθανές αιτίες, όπως αναιμία, χαμηλό σάκχαρο, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού, προβλήματα του έσω αυτιού, παρενέργειες φαρμάκων ή ορισμένες ενδοκρινικές και νευρολογικές παθήσεις.

Χρειάζεται ιατρικός έλεγχος όταν η ζάλη επανέρχεται συχνά, διαρκεί περισσότερο, προκαλεί πτώσεις ή συνοδεύεται από λιποθυμία.

Αναζήτησε άμεση βοήθεια αν εμφανιστούν σύγχυση, δυσκολία στην ομιλία, αδυναμία ή μούδιασμα στη μία πλευρά, πόνος στο στήθος, έντονη δύσπνοια, πολύ δυνατός πονοκέφαλος, σπασμοί ή απώλεια συνείδησης. Στον καύσωνα, η σύγχυση, η διαταραχή της ομιλίας και η απώλεια συνείδησης μπορεί να αποτελούν σημάδια θερμοπληξίας, η οποία είναι επείγουσα κατάσταση.

Η ζάλη όταν σηκώνεσαι απότομα είναι σαν ένα μικρό τρεμόπαιγμα του οργανισμού που σου ζητά να κατεβάσεις ταχύτητα. Τις ζεστές ημέρες, σήκω αργά, δροσίσου έγκαιρα, ενυδατώσου σωστά και μην αγνοείς τα επαναλαμβανόμενα συμπτώματα. Μερικές φορές το σώμα δεν ζητά κάτι περίπλοκο. Ζητά απλώς νερό, σκιά και λίγα δευτερόλεπτα για να ξαναβρεί την ισορροπία του.